(trở về mục lục)

Điều trị tâm hồn trong Phật giáo

(Bài tóm tắt)

Phramaha Suthep Supandito
Giám đốc Ban Dự án Kế hoạch
Đại học Mahachulalongkornrajavidyalay, Bangkok, Thái Lan
Thích nữ Tín Liên dịch

Kiến thức căn bản mà chúng ta cần biết và ghi nhớ là:
Ba đặc tính chung của vạn pháp:
1. Vô thường
2. Căng thẳng và xung đột
3. Vô ngã (không thể tự kiểm soát)

Vạn pháp có nghĩa là mọi sự vật trên cuộc đời nầy. Chân lý của vạn pháp là tất cả đều phải đổi thay và bị thay đổi một cách liên tục.

Nếu ta làm một sự so sánh thì, tuổi của hoa Fugiyama thọ hơn tuổi của hoa Sakura. Mỗi loài hoa lại khác nhau. Nhưng tất cả chúng  đều có chung ba đặc tính phổ quát trên.

Tại sao chúng ta cần phải hiểu biết điều nầy?

Tất cả chúng ta là một tập hợp cá thể của vạn pháp, mà vạn pháp thì liên tục trôi chảy theo dòng đổi thay. Vì vậy, nếu chúng ta không hiểu biết ba tính chất phổ quát trên, điều đó có nghĩa là chúng ta không hiểu biết chúng ta, mặc dù chúng ta có thể đã hoàn tất nhiều học vị từ các trường đại học. Nếu không hiểu biết chúng ta, chúng ta đã trở nên thờ ơ với chính mình. Đó là nguyên nhân chánh của đau khổ.

Vì vậy, chúng ta không nên bận rộn, hãy bỏ bớt những công việc khiến chúng ta lãng phí thời gian- làm chúng ta không hiểu biết về mình. Chúng ta nên tìm hiểu về sự liên hệ giữa thân và tâm, giữa cuộc sống và môi trường xung quanh, giữa hữu tình và vô tình - để chúng ta có thể điều khiển và giữ chúng luôn thăng bằng.

Đời sống và sự đau khổ của nó:

Theo Phật giáo nguyên thuỷ, sanh, già, bệnh, chết là đặc tính thông thường của đời sống mà không một ai tránh khỏi. Nếu chúng ta nhận ra các loại đau khổ nầy, và hiểu cách để sống hoà hợp với chúng, hơn 90% những sự căng thẳng hoặc đau khổ của chúng ta trong cuộc sống hằng ngày sẽ giảm bớt tức thì. Điều ấy có nghĩa là, hầu hết sự đau khổ của chúng ta đều bắt nguồn từ sự suy nghĩ sai lầm (tức vô minh). Ba nhóm khổ đau là:
1. Loại khổ đau đến trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta và ra đi  không cần cứu chữa.
2. Loại khổ đau cần phải được chữa trị. Nếu không điều trị lành, chúng ta sẽ chết.
3. Loại khổ đau không thể được chữa lành. Dù chúng ta có điều trị hay không điều trị, chúng ta cũng sẽ chết.

Nếu chúng ta bệnh vì loại khổ đau thứ nhứt và thứ hai, chúng ta có thể đi bác sĩ, uống thuốc hay giải phẫu, v.v..Nhưng căn bệnh sẽ hoành hành như thế nào trong trường hợp thứ ba? Chúng ta sẽ sống với căn bệnh không được chữa trị cho đến khi chết, hay chúng ta sẽ học cách sống với nó một cách không sợ hãi và không đau khổ? Trong Phật giáo nguyên thuỷ, có hai loại điều trị:
1. Điều trị vật lý cho căn bệnh về thân
2. Điều trị tâm lý cho căn bệnh về tâm

Ngày nay, thật rõ để thấy rằng có nhiều phương cách hiện đại để điều trị những căn bệnh về thân. Ngược lại, có rất ít phương pháp để điều trị căn bệnh về tâm. Đó là lý do tại sao chúng ta vẫn tìm thấy nhiều bệnh nhân mắc bệnh về tâm, điều nầy đã làm hao hụt tài nguyên quốc gia và lãng phí rất nhiều thời gian và tiền bạc trong hầu hết xã hội trên toàn thế giới.

Sự điều trị của Phật giáo:

Phật giáo chú trọng sự điều trị về tâm hơn là điều trị về thân. Trong tiểu sử đức Phật, thỉnh thoảng Ngài cho phép chư Tăng với lòng từ bi dùng nhiều loại cây cỏ để pha chế thuốc cho mọi người. Đức Phật, chính bản thân Ngài thỉnh thoảng đã dùng thuốc để điều trị và Ngài nói rằng Ngài bệnh về thân, không phải về tâm.

Để điều trị các bệnh về thân, chúng ta có thể ngăn chận nhiều loại bệnh tật bằng sự chủng ngừa (vắc-xin).

Đối với các bệnh về tâm, chúng ta cần một loại vắc- xin đặc biệt. Đó là một dòng tâm thức được sản sinh do chính chúng ta huấn luyện tâm luôn sống với chân lý của cuộc đời, hay được người khác hướng dẫn một cách thích hợp  dần dần, ngày nầy qua ngày khác.

Trong tiểu sử đức Phật, một thời, một thiếu phụ trẻ người chồng thân yêu bị rắn cắn chết, hai con trai bị nạn, và gia đình nàng ở quê nhà trên giàn hoả táng. Nàng hết sức đau khổ, đến nỗi nàng không thể kiểm soát được chính mình, và trở thành mất trí. Người ta chỉ biết nàng là “ người đàn bà điên loạn.”  Không ai chăm sóc nàng hoặc hỗ trợ nàng. Không phương hướng và mục tiêu cuộc đời, nàng đi lang thang khóc than khắp xứ, cho đến một ngày kia nàng gặp đức Thế Tôn.

Với từ tâm, đức Phật đã thức tỉnh nàng khỏi cơn điên loạn, khích lệ và giảng dạy cho nàng về chân lý của cuộc đời. Khi bài giảng chấm dứt, nàng đột nhiên nhận ra và giác ngộ. Nàng đã không may và rồi lại may mắn, vì đã gặp vị đại lương y điều trị về tâm, đó là đức Phật.

Ngày nay, nếu chúng ta gặp sự buồn khổ mênh mang như nàng, hay chúng ta vướng căn bệnh về tâm, chúng ta phải làm gì?

Thế giới hiện nay có hơn sáu tỷ người. Một số trong họ được sinh ra chỉ là “số lượng”, nhưng rất ít người là “chất lượng”. Nếu không học tập và tự phát triển chính mình, dù sống một trăm năm cũng là vô nghĩa.

Ngược lại, nếu học tập và tự phát triển chính mình, dù sống chỉ một ngày cũng đầy ý nghĩa. Chúng ta không thể là một người khoẻ mạnh và giàu sang, nhưng, nếu chúng ta là người tự mình luôn tỉnh thức để học cách sống sao cho hoà hợp với chân lý của cuộc đời- chúng ta trở nên một trong những nhà thông thái. Chúng ta trở nên là người hết sức may mắn đã gặp đức Thế Tôn.

Chúng ta có thuốc chủng ngừa cho các căn bệnh của tâm hồn. Việc sống trên cuộc đời nầy khoảng thời gian dài hay ngắn trở thành không quan trọng.

Chúng ta có thể đi ngang nhiều cành hoa sakura, nhưng chúng trở thành vô nghĩa nếu chúng ta chỉ sống một đời sống thuộc số lượng. Do vậy, chúng ta cần nên huân tập thói quen tâm luôn tỉnh thức- để thiết lập một đời sống có chất lượng.

Phramaha Suthep, Giám đốc ngành Dự án kế hoạch, đã viết một tham luận ngắn (như trên). (Chắc chắn) Ngài sẽ phát triển mở rộng bài trên  thêm chút ít so với bài như ta được nhìn thấy nơi đây. Hiện Ngài không cho bản tóm tắt (cho bài tham luận của mình).

Tóm tắt tiểu sử của Phramaha Suthep

Phramaha Suthep sanh ở tỉnh Nakorn Pathom của Thái Lan. Ngài đỗ Cao học ngành Xã hội học- phát triển cộng đồng. Ngài là Giám đốc ngành Dự án kế hoạch trường đại học Mahachulalongkornrajavidyalaya. Ngài được mời tham dự nhiều sự kiện thuộc lãnh vực thế giới, và gần đây được mời sang Nhật Bản để thuyết trình đề tài về Phật giáo và cách Trị liệu.