 |
 |
 |
||
|
PHẬT GIÁO VÀ TRẺ EM PHƯƠNG TÂY Dr Jeff Wilson Hệ thống giáo dục Phương Tây ngày nay có thể được mô tả như là các hình thức hợp lý mang tính kỷ luật; họ sử dụng các chiến lược trừng phạt để rèn luyện trẻ em. Họ nhắm mục đích chuẩn bị cho trẻ em bước vào trường đời tập thể bằng cách hợp lý hóa hành vi và kiến tạo một cái ta xã hội có tính tự vệ. Tương phản với mô hình giáo dục này, nhận thức luận Phật giáo hàm ý rằng, giáo dục nên là một tiến trình chuyển hóa và giải thoát. Vấn đề này được thể hiện rõ qua việc nghiên cứu kinh Cứu La Đàn Đầu[1] và luận Long Thọ Bồ Tát Khuyến Giới Vương Tụng[2]. Kinh Cứu La Đàn Đầu nói rõ rằng, sự hỗn loạn xã hội không nên được đối phó bằng biện pháp “tử hình, phạt tù, tịch thu, đe đọa, hay trục xuất” mà nên bằng giải pháp phân phát gạo thóc, tiền vốn, tiền công tử tế. Đó là đường lối của Phật giáo, nói cách khác là để tạo cho mọi người cơ hội chuyển hóa chính mình thành những công dân hữu ích bằng kỷ luật tự giác hơn là thông qua sự đe đọa và các chiến thuật gây sợ hãi của kỷ luật áp đặt từ bên ngoài. Humberto Maturana - nhà thần kinh học người Chi Lê – trình bày chi tiết làm cách nào để có thể vận dụng tiến trình chuyển hoá không dùng bạo lực của giáo dục xã hội. Ông dùng tiếng Tây Ban Nha convivencia[3] để giải thích làm thế nào trẻ em có thể học hỏi thông qua các hành động giao tiếp hàng ngày của chúng với những người trưởng thành khôn ngoan. Đứa trẻ “nhảy múa” với những người khác trong một quá trình tương tác giúp đỡ lẫn nhau để học hỏi thông qua quá trình sáng tạo của sự tôn trọng qua lại, hơn là bằng những phương cách rèn luyện đơn phương của chủ nghĩa độc đoán. Cũng như Robert Thurman chỉ ra rằng, điều không tưởng có tính giáo dục của Bồ Tát Long Thọ không nhằm chỉ để phục vụ xã hội bằng việc tạo ra “những người chuyên sống dựa”, mà nó chỉ nhằm để đưa ra những cánh cổng đi vào tâm giải thoát để từ đó mà các bổn phận và các giáo nghĩa trở nên tinh luyện và siêu việt. Điều bình thường trở nên siêu việt khi chánh niệm và sự hoạt động của tánh không cùng tạo nên “sự tỉnh thức vắng bóng huyễn hoặc” để trung hòa giữa ý nghĩa gán cho văn hóa và các giá trị vốn tách rời con người với kinh nghiệm trực tiếp về thực tại. Nhà triết học Pháp Michel Foucault thêm rằng, bất cứ sức mạnh trừng phạt nào được áp dụng đối với lớp trẻ em thường gây nên một lực phản ứng ngược lại và ngang bằng: “hành vi bạo lực phải đương đầu với nổi loạn, cái này tạo ra cái kia”. Khi giới trẻ phản ứng chống lại uy quyền là do nhu cầu của tiềm thức nhằm bảo vệ lòng tự trọng của chúng khi đối mặt với sự thiếu tôn trọng quá rõ ràng về phía cha mẹ hay thầy cô giáo. Phật giáo tránh sự đương đầu này bằng cách nhấn mạnh việc rèn luyện sự tôn trọng lẫn nhau và tu dưỡng lòng từ bi đối với người khác. |
 |
|||
 |
||||